Wiadomości z Katowic

Skwerowi w Katowicach nadano nazwę Niezależnego Zrzeszenia Studentów

  • Dodano: 2021-10-19 06:30, aktualizacja: 2021-10-19 06:41

30 września podczas sesji Rady Miasta Katowice jednogłośnie podjęto uchwałę w sprawie nadania skwerowi mieszczącemu się u zbiegu ulic Bogucickiej i Czecha w Katowicach nazwy Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Inicjatywę w tej sprawie podjęła radna Barbara Wnęk-Gabor wraz z przewodniczącym Rady Miasta Maciejem Biskupskim oraz radnymi Piotrem Pietraszem i Beatą Balą.

16 października w Katowicach symbolicznie otwarto nowo nazwany skwer

W  latach 80. XX wieku NZS był studenckim odpowiednikiem „Solidarności" i skupiał młodych ludzi chcących organizacji studenckiej niezależnej od władz państwowych, pragnących demokratyzacji życia akademickiego, przestrzegania podstawowych swobód politycznych i poszanowania praw człowieka. Obecnie NZS jest największą organizacją studencką w Polsce, zajmuje się aktywizacją środowiska studenckiego, reprezentowaniem interesów studentów i budowaniem społeczeństwa obywatelskiego poprzez realizację różnego rodzaju projektów, m.in. o charakterze społecznym, kulturalnym, charytatywnym, wspierającym rozwój młodych ludzi, przedsiębiorczość i kreatywność. Doceniamy i pamiętamy o tym, a dziś dajemy symboliczny wyraz naszego uznania dla dawnych i obecnych działaczy – mówi prezydent Katowic Marcin Krupa.

Nadanie skwerowi w Katowicach nazwy Niezależnego Zrzeszenia Studentów jest oddaniem szacunku tym odważnym, młodym ludziom, którzy w latach 80. XX wieku, najczęściej ryzykując swoją karierę zawodową, czasami zdrowie, nie bali się walczyć o nową, wolną Polskę. NZS w województwie katowickim obecny był na wielu uczelniach: Uniwersytecie Śląskim, Politechnice Śląskiej, Akademii Ekonomicznej, Śląskiej Akademii Medycznej, a także Akademii Wychowania Fizycznego, Akademii Sztuk Pięknych i Akademii Muzycznej, dlatego tak ważne dla mnie było to, aby organizacja ta w stolicy naszego województwa została upamiętniona – mówi radna Barbara Wnęk-Gabor.

W uroczystości wziął udział również Maciej Biskupski, przewodniczący Rady Miasta Katowice. – Cieszę się, że powstanie miejsce, w którym upamiętniona zostanie organizacja zrzeszająca młodych ludzi lat osiemdziesiątych, którzy jako studenci walczyli o wolność naszego kraju. Tym bardziej cieszy fakt, że Rada Miasta Katowice wypowiedziała się w tej sprawie jednomyślnie – podkreśla Maciej Biskupski.

Obecnie w Katowicach aktywne są stowarzyszenia byłych działaczy NZS: Stowarzyszenie NZS 1980, Pokolenie, Pokolenia NZS, a także organizacje uczelniane: NZS na Uniwersytecie Ekonomicznym oraz Uniwersytecie Śląskim. Wniosek w sprawie nadania nazwy skwerowi NZS był konsultowany z tymi środowiskami. W tym roku przypada 40. rocznica rejestracji NZS, pierwszej oficjalnej organizacji studenckiej, niezależnej od władz komunistycznych. W Uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 stycznia 2021 roku w sprawie upamiętnienia 40. rocznicy rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów czytamy: „Organizacja jest żywą historią, której karty zapisywane są przez kolejne pokolenia nieprzerwanie od czterech dekad. Jest symbolem walki o wolność – o wartość ponadczasową i niezbywalną".

NZS powstał w wyniku strajków robotniczych z sierpnia 1980 roku jako wyraz sprzeciwu wobec ówczesnego systemu politycznego w Polsce. Przez długi czas władze PRL zwlekały z rejestracją NZS-u. Dopiero w wyniku strajków studenckich ówczesny komunistyczny rząd zgodził się na rejestrację zrzeszenia, co nastąpiło 17 lutego 1981 roku. Po wprowadzeniu stanu wojennego NZS został zdelegalizowany, a wielu jego działaczy internowano (na śląskich uczelniach ok. 150 studentów i pracowników naukowych). W kilku ośrodkach akademickich NZS prowadził działalność podziemną, a ponownie był zalegalizowany dopiero po roku 1989.

Uroczyste nadanie skwerowi nazwy Niezależnego Zrzeszenia Studentów odbyło się 16 października br. W uroczystości udział wzięli byli i obecni działacze NZS, samorządowcy, przedstawiciele uczelni oraz inni zaproszeni goście. Wydarzenie połączone zostało ze Zjazdem Komisji Krajowej NZS, zaplanowanym w dniach 15–17 października, w którym udział zgłosiło około 100 obecnych członków NZS z 26 uczelni w Polsce.

Rys historyczny

Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS) jest niezależnym, samorządnym i niezwiązanym z żadną partią polityczną stowarzyszeniem, które zostało założone 22 września 1980 roku po fali strajków robotniczych w sierpniu 1980 roku. Organizacja była studenckim odpowiednikiem „Solidarności" i skupiała młodych ludzi walczących o niezależną od władz państwowych organizację studencką. Dopominali się oni demokratyzacji życia akademickiego, przestrzegania podstawowych swobód politycznych i praw człowieka oraz szanowania polskich tradycji niepodległościowych. Pierwszym przewodniczącym NZS-u został Jarosław Guzy.

Stowarzyszenie zostało zarejestrowane przez władzę dopiero 17 lutego 1981 roku po strajkach studenckich zapoczątkowanych na Uniwersytecie Łódzkim. Ich uczestnicy domagali się m.in. rejestracji NZS-u, zniesienia przymusu nauczania języka rosyjskiego i przedmiotów indoktrynacyjnych, zniesienia cenzury w wydawnictwach naukowych, prawa do swobodnego wyjazdu za granicę, uwolnienia więźniów politycznych oraz ukarania winnych stłumienia protestów robotniczych w grudniu 1970 roku. Najsilniejsze, górnośląskie struktury NZS powstały w październiku 1980 roku na Uniwersytecie Śląskim i Politechnice Śląskiej (najpierw w Gliwicach, później na wydziałach w Katowicach). Stowarzyszenie funkcjonowało także na Akademii Ekonomicznej i Śląskiej Akademii Medycznej. Pierwsze spotkanie przedstawicieli NZS województwa katowickiego odbyło się 3 listopada 1980 roku na Wydziale Nauk Społecznych UŚ. Powstał wtedy Regionalny Komitet Porozumiewawczy Uczelni Górnego Śląska. Na kolejnym spotkaniu 7 listopada zmienił on nazwę na Regionalny Komitet Koordynacyjny NZS Uczelni Górnego Śląska.

Legalną działalność NZS-u zakończyło wprowadzenie stanu wojennego. W tym czasie wielu jego członków zostało aresztowanych. W niektórych ośrodkach NZS (również katowickim) prowadził działalność podziemną. Ponowne zalegalizowanie działalności NZS-u nastąpiło 22 września 1989 roku. Od tego czasu stowarzyszenie stopniowo zmieniało profil swojej działalności, ograniczając inicjatywę polityczną, a koncentrując się na reprezentowaniu interesów studenckich i organizowaniu przedsięwzięć kulturalno-rozrywkowych. Obecnie aktywizuje środowisko akademickie, budując świadome społeczeństwo obywatelskie.

Dodaj komentarz

chcę otrzymać bezpłatny newsletter portalu mojeKatowice.pl.

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.