Po upadku olbrzymiego drzewa ZZM sprawdził pozostałe topole

Zakład Zieleni Miejskiej w Katowicach przeprowadził badania topól rosnących w rejonie wieży spadochronowej w Parku Kościuszki. Decyzja jest efektem ostatnich silnych wichur, podczas których przewróciło się jedno z drzew. Dzięki specjalistycznej diagnostyce można ocenić, czy pozostałe drzewa są bezpieczne i wymagają jedynie dalszej pielęgnacji, czy też konieczne będą inne działania.

Od strony autostrady A4 i kładki prowadzącej na ul. Barbary rosną topole mające około 80 lat i osiągające wysokość od 25 do 30 metrów. Podczas ostatnich gwałtownych wiatrów jedna z nich, ważąca około 20 ton, przewróciła się. Na szczęście w chwili zdarzenia nikt nie ucierpiał. Pracownicy ZZM niezwłocznie zabezpieczyli teren oraz usunęli większość pozostałości po drzewie, a ponadto zdecydowali o przebadaniu innych drzew

Do badań wykorzystano tomograf akustyczny (soniczny) – urządzenie umożliwiające zajrzenie do wnętrza pnia bez konieczności ingerowania w jego strukturę. Ta niezwykle precyzyjna metoda diagnostyki drzew pozwala wykryć ukryte wady drewna, zgnilizny, pęknięcia czy pustki niewidoczne podczas zwykłych oględzin.

Fale dźwiękowe pozwalają zajrzeć do wnętrza pnia

– Zależy nam zarówno na zachowaniu starodrzewu, jak i na bezpieczeństwie mieszkańców korzystających z parku. Warto zaznaczyć, że topole są uznawane za drzewa krótkowieczne. Optymalny czas ich wzrostu w miastach wynosi ok. 30-40 lat. Po tym czasie mogą stać się kruche, występują na nich coraz liczniejsze przesuszenia, co może być przyczyną ich obalenia lub złamania w czasie wichur i burz. Po ostatnim zdarzeniu przebadaliśmy drzewa specjalistycznym sprzętem, który pozwala ocenić ich rzeczywisty stan. Okazało się, że drzewa są w złym stanie – podkreśla Mieczysław Wołosz, dyrektor Zakładu Zieleni Miejskiej.

Badanie jest praktycznie bezinwazyjne. Na pniu, na wysokości ok. 50 cm, montowane są niewielkie czujniki, które następnie są delikatnie ostukiwane specjalnym młotkiem. Urządzenie mierzy czas, w jakim fala dźwiękowa przemieszcza się pomiędzy czujnikami. W zdrowym drewnie rozchodzi się ona szybko, natomiast w miejscach osłabionych przez zgniliznę lub ubytki wyraźnie zwalnia albo omija uszkodzoną część pnia. Na podstawie zebranych danych specjalistyczne oprogramowanie tworzy kolorowy przekrój pnia, tzw. tomograf, który pokazuje jego rzeczywistą kondycję wewnętrzną.

Puste w środku, a z zewnątrz mocne i silne

Wyniki badań wykazały, że niestety większość drzew stanowi zagrożenie – w różnym stopniu posiada wypróchnienia wewnątrz pnia. U większości można także zauważyć zły stan na zewnątrz – np. wypróchnienia, posusz grubokonarowy czy grzyby, które zajęły tkankę, Stwarza to realne i poważne zagrożenie dla osób odwiedzających park. Takie drzewa – które nieraz ważą po kilkadziesiąt ton – w środku przypominają komin i są niestabilne. 

Rozpoczęcie procedury

W następstwie badania i ostatniego obalenia jednej z topól ZZM wystąpił do Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zgodę na usunięcie tych chorych i zagrażających drzew. Jest to niezbędne, ponieważ Park Kościuszki znajduje się w ewidencji zabytków. Oznacza to, że każda decyzja dotycząca wycinki musi uwzględniać bezpieczeństwo przebywających na jego terenie, jak również wartość przyrodniczą i historyczną drzewostanu.

Drzewo, które zostało ostatnio przewrócone w wyniku silnego wiatru, nie wyrządziło żadnej krzywdy, jednak nie można zakładać, że tak będzie za każdym razem. Wyniki badań jednoznacznie pokazują, że drzewa są puste w środku, a przez to stanowią zagrożenie, szczególnie, że mówimy o jednej z najczęściej uczęszczanych alei w Parku Kościuszki. ZZM już zaplanował nasadzenia zastępcze – w późniejszym czasie zasadzonych zostanie 10 lip. Dzięki temu ogólny stan ilościowy drzew nie ulegnie zmianie, a jednocześnie mieszkańcy będą mogli się czuć bezpiecznie podczas codziennych spacerów.