Jak wojna toczona tysiące kilometrów stąd zmieniła cenę każdej wymiany oleju w Europie

Źródło: wewnętrzne dane analizy rynku AUTODOC, dane tygodniowe za 2026 rok

Ceny rosły na całym kontynencie w miarę, jak kryzys przechodził od impasu dyplomatycznego w styczniu do otwartego konfliktu w marcu. Dostawcy początkowo utrzymywali ceny na stałym poziomie i sami pokrywali wyższe koszty transportu. Gdy jednak zamknięcie Cieśniny Ormuz się przedłużało, okazało się to niemożliwe. Do połowy kwietnia rosnące koszty olejów bazowych, dodatków uszlachetniających i transportu wymusiły podwyżki na całym kontynencie. Czterolitrowe opakowanie jednej z czołowych marek podrożało z 37,17 GBP na początku stycznia do 44,56 GBP na początku lipca, czyli o około 19,9%. Przed najbliższym serwisem warto sprawdzić, jaka lepkość jest zalecana dla danego silnika, i dobrać olej silnikowy do swojego auta. Ceny poszczególnych marek wciąż mocno się od siebie różnią.

Przyczyny gwałtownego wzrostu cen

Blokada Cieśniny Ormuz

W marcu Cieśnina Ormuz, najważniejszy szlak transportu surowców energetycznych na świecie, była zablokowana dla większości ruchu. Przed konfliktem przepływało przez nią około 25% światowej ropy i 20% skroplonego gazu ziemnego. Od wybuchu konfliktu do początku czerwca przepłynęło nią mniej niż 200 statków, czyli poniżej 10% zwykłego natężenia ruchu. Blokada unieruchomiła miliony baryłek przeznaczonych dla europejskich rafinerii. Alternatyw było niewiele, więc cena ropy Brent przekroczyła 100 USD (86 EUR) za baryłkę, a później 120 USD (103 EUR), co wywołało niedobory na całym świecie.

Ropa naftowa u źródeł oleju syntetycznego

Olej silnikowy zmniejsza tarcie, zapobiega przegrzewaniu i ogranicza powstawanie nagaru. Bez niego silnik szybko ulega awarii. Wyróżnia się trzy główne kategorie olejów: mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne. Oleje syntetyczne są opracowane z myślą o pracy w ekstremalnie wysokich temperaturach. Dzięki normom emisji spalin i konstrukcjom wysokosprawnych silników stanowią dziś ponad 52% europejskiego rynku. Ich podstawowe składniki nadal jednak pochodzą z rafinacji ropy naftowej, więc każde zakłócenie jej dostaw bezpośrednio podnosi koszty produkcji.

Jak zmieniała się cena ropy Brent

Cena ropy Brent zaczęła rosnąć w lutym. Po wybuchu wojny i zablokowaniu cieśniny w marcu gwałtownie skoczyła: w ciągu miesiąca wzrosła o ponad 53%, do niemal 103 USD (90 EUR) za baryłkę. Kryzys osiągnął szczyt w kwietniu, gdy cena przekroczyła 108 USD (93 EUR). Potem zaczął słabnąć, ponieważ uruchomiono dłuższe szlaki żeglugowe. W maju cena spadła do około 91 USD (78 EUR) i utrzymywała się na tym poziomie do początku czerwca, po czym spadała dalej.

Po kwietniu ceny ropy i oleju silnikowego wyraźnie się rozeszły. Ropa zaczęła tanieć w maju, ale olej silnikowy nie poszedł w jej ślady. Dostawcy podnieśli już ceny, aby pokryć wyższe koszty, i nie mieli większej motywacji, by je obniżać. Ulga odczuwalna na poziomie ropy nigdy więc nie dotarła do konsumentów.

Nierównomierny wstrząs w Europie

Kryzys dotknął poszczególne kraje w różnym stopniu. Zależało to od ich łańcuchów dostaw i strategii zarządzania zapasami.

1. Rezerwy państwowe. Kraje, które uwolniły rezerwy krajowe lub chroniły rodzimy przemysł, w tym Francja i Szwecja, ustabilizowały swoje rynki. Kraje bez porównywalnych rezerw, w tym Wielka Brytania i Niemcy, były bardziej narażone na wahania cen na rynkach światowych.
2. Wcześniejsza inflacja. Europa już wcześniej znajdowała się pod presją gospodarczą. Inflacja w strefie euro wynosiła 3,3% (Niemcy 2,7%, Hiszpania 3,6%, Włochy 3,3%, Wielka Brytania 2,8%). Zamknięcie Cieśniny Ormuz jednocześnie podniosło koszty energii, opakowań i frachtu, co najmocniej uderzyło w Wielką Brytanię i Niemcy.
3. Polityka cenowa. Podwyżki nie wynikały wyłącznie z podaży i popytu. Równie dużą rolę odegrały nastroje rynkowe: dostawcy doliczali premię za ryzyko, zanim pojawiły się rzeczywiste niedobory.

Rynek w okresie przejściowym

Aktualne dane wskazują, że rynek zbliża się do punktu zwrotnego i zmierza ku większej stabilności. Przyszłe ceny zależą w dużej mierze od trwałego rozwiązania konfliktu i ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz.

Anton Dmytrenko, Senior Competitive Intelligence Manager w AUTODOC, zauważa, że globalne ceny środków smarnych mają tendencję wzrostową w porównaniu z poziomem z początku 2026 roku. Spodziewa się, że olej silnikowy powtórzy schemat obserwowany już w przypadku ropy. Najpierw ceny są utrzymywane, potem rosną, aby odrobić straty. Następnie przychodzi częściowa korekta, a po niej niewielkie wzrosty, które stabilizują się na nowym poziomie bazowym.

Zakłócenia rozprzestrzeniły się w Europie szybko i nierównomiernie. Wielka Brytania i Niemcy odnotowały największe podwyżki, natomiast Francja i Szwecja lepiej poradziły sobie z kryzysem dzięki rezerwom i strategii zarządzania zapasami. Według analizy AUTODOC ograniczenia podaży, inflacja i nastroje rynkowe wspólnie wyznaczyły nowy, wyższy poziom bazowy cen.