Katowice odnawiają zabytkowe stacje transformatorowe w Giszowcu. Wyłoniono wykonawcę inwestycji

Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach rozstrzygnął przetarg na kompleksową renowację sześciu historycznych stacji transformatorowych na terenie Giszowca. Wykonawcą inwestycji została firma Expance Sławomir Czapiewski z Piły, która złożyła ofertę w wysokości 554 730 zł brutto.

To kolejny element konsekwentnej polityki miasta w zakresie ochrony dziedzictwa architektonicznego i technicznego, realizowany przy wsparciu środków z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.

Giszowiec – unikatowe miasto-ogród

Giszowiec to zabytkowe osiedle patronackie w południowo-wschodniej części Katowic, wybudowane w latach 1907–1910 dla górników kopalni Giesche z inicjatywy Antona Uthemanna. Projekt opracowali Georg i Emil Zillmannowie, realizując koncepcję miasta-ogrodu autorstwa Ebenezera Howarda. Osiedle od początku było w pełni zelektryfikowane – energia z elektrowni św. Jerzego przy szybie „Carmer” trafiała do stacji rozdzielczej, a następnie do stacji transformatorowych rozmieszczonych
na jego terenie. Dziś sześć z nich zostanie poddanych kompleksowej renowacji.

Technika, która była także architekturą

– Stacje, które powstały na Giszowcu, miały zasilać całe osiedle. To przykład poziomu, na którym stała technika XX wieku. Wówczas urządzeniom technicznym nadawano nie tylko funkcje użytkowe, ale również estetyczne. Te obiekty są dziś świadkami historii i rozwoju techniki – podkreśla Marcin Gawlik, dyrektor KZGM w Katowicach.

Zabytkowe stacje transformatorowe stanowią integralny element historycznej kompozycji urbanistycznej osiedla. Choć niewielkie, są materialnym świadectwem nowoczesnej myśli technicznej początku XX wieku i dowodem na to, że infrastruktura mogła harmonijnie wpisywać się w architekturę miasta-ogrodu.

Sześć lokalizacji, jeden cel – zachować autentyczność

Prace obejmą stacje zlokalizowane przy ul. Barbórki, ul. Działkowej (dwie lokalizacje), ul. Gościnnej, ul. Przyjaznej oraz ul. Radosnej. Obiekty znajdują się w granicach osiedla objętego ochroną konserwatorską.

Zakres robót przy każdej ze stacji obejmuje szerokie działania budowlane i konserwatorskie. Zaplanowano m.in. prace przygotowawcze, rozbiórkowe i demontażowe, wymianę zużytych pokryć dachowych oraz stolarki drzwiowej. Wykonana zostanie izolacja fundamentów, a wykopy – zgodnie z wytycznymi – prowadzone będą ręcznie, ściana po ścianie.

Odtworzone zostaną konstrukcje dachowe i wykonane nowe pokrycia, a także naprawione zostaną odbite zniszczone tynki i uzupełnione brakujące cegły. Przewidziano wykonanie tynków mineralnych, gruntowanie i malowanie elewacji.

Metalowe maszty każdej ze stacji zostaną przywrócone do pierwotnego wyglądu – po wykonaniu prac zabezpieczających odtworzone zostaną również izolatory wraz z ich konstrukcją. Wokół obiektów ponownie ułożone zostaną nawierzchnie z kostki betonowej, a teren po zakończeniu prac zostanie uporządkowany.

Prace także w otoczeniu stacji

Roboty obejmą również bezpośrednie otoczenie obiektów. Przy stacjach przewidziano zabezpieczenie lub – w niezbędnym zakresie – częściową rozbiórkę ogrodzeń, usunięcie niskiej roślinności oraz przygotowanie terenu pod ustawienie rusztowań. Po zakończeniu prac cały teren zostanie przywrócony do pierwotnego stanu.

Konsekwentna troska o dziedzictwo

Inwestycja uzyskała dofinansowanie w wysokości 500 tys. zł z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, a Miasto Katowice zabezpieczyło wkład własny w wysokości 115 tys. zł, co stanowi 19,35 proc. wartości dofinansowania.

Realizatorem zadania jest Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach, który od lat prowadzi remonty i rewitalizacje obiektów o szczególnej wartości historycznej i architektonicznej.

W ostatnich latach KZGM wyremontował szereg zabytkowych kamienic, m.in. przy ul. Chopina 9, Opolskiej 13, Skłodowskiej-Curie 42 czy Gliwickiej 4. Renowacja stacji transformatorowych w Giszowcu to kolejny przykład działań miasta, które traktuje swoje dziedzictwo jako ważny element tożsamości i inwestycję w przyszłość.