Muzyka śląskich synagog w Katowicach. Wyjątkowy koncert na 160-lecie Gminy Żydowskiej

Muzyka, która ponad sto lat temu rozbrzmiewała w śląskich synagogach, ponownie zabrzmi w Katowicach. 27 września 2026 roku o godz. 18:00 w ewangelickim Kościele Zmartwychwstania Pańskiego odbędzie się koncert „Muzyka śląskich synagog”, przygotowany z okazji 160-lecia Gminy Żydowskiej w Katowicach. Wstęp na wydarzenie jest wolny.

160 lat Gminy Żydowskiej w Katowicach

Historia Gminy Żydowskiej w Katowicach jako niezależnej organizacji sięga 1866 roku. Jej powstanie przypadło na okres dynamicznego rozwoju miasta. Żydowscy mieszkańcy uczestniczyli w tych przemianach, współtworząc społeczne, gospodarcze i kulturalne życie Katowic.

Jubileusz 160-lecia jest okazją do przypomnienia zarówno historii miejscowej społeczności żydowskiej, jak i wielokulturowego dziedzictwa Katowic oraz całego Śląska.

„Muzyka śląskich synagog” przywróci zapomniany repertuar

Podczas koncertu zabrzmi muzyka, która przez dziesięciolecia pozostawała niewykonywana. Psalmy, hymny i modlitwy mają odtworzyć świat XIX- i XX-wiecznych śląskich synagog, w których ważną częścią życia religijnego były chóry, kantorzy i muzyka organowa.

W programie znalazły się kompozycje kantorów związanych ze śląskimi gminami żydowskimi. Publiczność usłyszy utwory Salomona Ludwiga Ehrlicha, głównego kantora Opola w okresie, gdy funkcję rabina pełnił tam Leo Baeck, a także Moritza Tintnera z Bolesławca, Eduarda Hamburgera z Legnicy oraz Moritza Deutscha z Wrocławia.

Program uzupełni utwór organowy Louisa Lewandowskiego, berlińskiego kantora pochodzącego z Wrześni i jednego z najważniejszych twórców nowoczesnej muzyki synagogalnej XIX wieku.

Kantor, chór i organy. Tak brzmiała synagogalna liturgia

Artyści spróbują odtworzyć charakterystyczne brzmienie liturgii synagogalnej, w której łączyły się głos kantora, chór mieszany, organy oraz śpiew zgromadzonych wiernych.

Koncert ma być nie tylko prezentacją historycznego repertuaru, ale również gestem pamięci i próbą przywrócenia muzyki, która zniknęła z wielu miejsc wraz z dawnymi społecznościami żydowskimi.

Kto wystąpi podczas koncertu w Katowicach?

Na scenie pojawi się Match Match Ensemble pod dyrekcją Lilianny Krych. Partie solowe wykonają Wojciech Parchem – tenor oraz Konstancja Molewska – sopran. Przy organach zasiądzie Jakub Stefek.

Match Match Ensemble wystąpi w składzie: soprany – Weronika Banaszewska-Prasał, Aleksandra Drogosz-Szymańska, Konstancja Molewska i Maria Złotek; alty – Ewa Kijewska, Marzena Lewandowska, Marta Schnura i Agnieszka Zińczuk; tenory – Andrzej Klepacki, Paweł Kowalewski, Marcin Kuciński i Jakub Prasał; basy – Tymoteusz Cyrkun, Michał Kijewski, Michał Malec oraz Piotr Świderski.

Koncert „Muzyka śląskich synagog” – kiedy i gdzie?

Koncert odbędzie się 27 września 2026 roku o godz. 18:00 w Kościele Zmartwychwstania Pańskiego przy ul. Warszawskiej 18 w Katowicach. Wstęp jest wolny.

Organizatorami wydarzenia są Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach oraz Centrum Muzyki Przywracanej / Fundacja SPOT.ON.ART. Koncert odbędzie się dzięki gościnności Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach.

„Muzyka śląskich synagog” zostanie również wydana na płycie

Projekt będzie miał także odsłonę fonograficzną. Album „Muzyka śląskich synagog” dokumentuje przywracany repertuar i został poświęcony pamięci rabina dr. Leo Baecka w 70. rocznicę jego śmierci.

Leo Baeck, żyjący w latach 1873–1956, był związanym ze Śląskiem uczonym i przywódcą religijnym, zaliczanym do ważnych żydowskich myślicieli religijnych XX wieku.

Projektowi patronuje Leo Baeck Foundation, reprezentowana przez przewodniczącego rabina prof. dr. Waltera Homolkę. Producentem nagrania jest Fundacja SPOT.ON.ART we współpracy z Centrum Muzyki Przywracanej, Leo Baeck Foundation, Warszawskim Towarzystwem Scenicznym, Match Match Ensemble oraz Legnickim Centrum Kultury.

Za realizację nagrania, montaż i mastering odpowiadają Anagram Records – Antoni Grzymała i Agnieszka Szczepańczyk.

Wydanie albumu dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Muzyczny ślad”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Cykl koncertów „Muzyka Śląskich Synagog” otrzymał natomiast dofinansowanie z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka”.