Nowa siedziba Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach zmienił siedzibę. Teraz zlokalizowany jest przy ul. Grabowej 2 w Katowicach (wejście znajduje się przy skrzyżowaniu ulic Grabowa/Topolska). Zmiana siedziby Zespołu jest odpowiedzią na oczekiwania osób z niepełnosprawnościami, które sygnalizowały niewystarczającą dostępność infrastrukturalną poprzedniego budynku.

– W Katowicach dążymy do tego, by mieszkańcy naszego miasta czuli się komfortowo. Stąd realizacja różnego rodzaju inwestycji podnoszących komfort życia mieszkańców, takich jak budowa miejskich basenów, boisk czy remonty placów zabaw, rewitalizacja terenów zielonych oraz dbanie o infrastrukturę publiczną – chodniki i drogi. Szczególną uwagę skupiamy na potrzebach osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. To działania takie jak organizacja transportu dla osób z niepełnosprawnościami, dofinansowanie warsztatów terapii zajęciowej, likwidacja barier architektonicznych oraz dofinansowanie „ośrodków 24+” pozwalających przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu. Łącznie na politykę społeczną w ubiegłym roku przeznaczyliśmy 392 mln zł z czego na działania wspierające osoby z niepełnosprawnościami było to ponad 30 mln zł – podkreśla Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Jednym z zadań Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jest realizacja zadań z zakresu administracji rządowej dotyczących orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Zadanie to realizuje Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (MZON). W Katowicach do 5 marca działał on przy ul. Gliwickiej 102, natomiast od 10 marca Zespół funkcjonuje w nowej siedzibie – przy ul. Grabowej 2.

Wygoda i dostępność dla mieszkańców

– MZON obsługuje osoby mieszkające w Katowicach i starające się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, w tym prowadzi procedurę uzyskania karty parkingowej. Zmiana siedziby Zespołu wynika z ciągle wzrastającej liczby osób starających się o wydanie orzeczenia oraz ze zwiększenia liczby realizowanych komisji orzeczniczych. Mieliśmy również sygnały od interesariuszy Zespołu, którzy wskazywali na niewystarczającą dostępność infrastrukturalną budynku przy ul. Gliwickiej. Stąd decyzja o przeniesieniu MZON-u w miejsce oferujące odpowiedni standard – mówi Maciej Stachura, wiceprezydent Katowic. – W zakresie działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami Katowice mocno współpracują z licznymi organizacjami pozarządowymi, jednak szczególne podziękowania za dobrą współpracę kieruję do członków Powiatowej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych z przewodniczącym Piotrem Borgulatem na czele – dodaje wiceprezydent.

Nowe lokum ma powierzchnię o 100 m2 większą od dotychczas zajmowanego i spełnia standardy zawarte w „Ustawie o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami”. Budynek wyposażony jest w podjazd dla osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, drzwi do pomieszczeń obsługi oraz pomieszczeń komisyjnych mają szerokość 100 cm, co pozwala na wygodne manewrowanie osobom poruszającym się na wózku. Podobnie jest też w przypadku toalety, która jest w pełni dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami mając dodatkowo zamontowaną elektryczną komfortkę. W siedzibie zespołu zapewniono także dostęp do pętli indukcyjnej.

Koszt wyposażenia i aranżacji lokalu o łącznej powierzchni 281,60 m2 wyniósł 65 tys. zł.

W 2025 r. w Zespole Orzekania wydano:

• 5863 orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (dla osób powyżej 16 roku życia),
• 848 orzeczeń o niepełnosprawności (dla dzieci do 16 roku życia),
• 2342 kart parkingowych (w tym 19 kart dla placówek zajmujących się opieką, edukacją i rehabilitacją osób z niepełnosprawnościami),
• 2740 legitymacji dla osób niepełnosprawnych.

Katowice dla osób z niepełnosprawnościami

– Szczególną uwagę poświęcamy opiece, rozumianej szerzej niż tylko jako podstawowe wsparcie w codziennym funkcjonowaniu. To kompleksowy system obejmujący mieszkania wspomagane i treningowe dla osób z niepełnosprawnościami, domy dziennego pobytu, usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania oraz specjalistyczne programy ministerialne – wymienia Małgorzata Moryń-Trzęsimiech, naczelniczka wydziału polityki społecznej w Urzędzie Miasta Katowice.

Jednym z elementów tego systemu jest „opieka wytchnieniowa”, która w 2025 roku objęła łącznie 77 osób w ramach pobytu dziennego (18240 godzin wsparcia) oraz 67 osób w ramach pobytu całodobowego (910 dni opieki). Program ten w zauważalny sposób odciążył rodziny i opiekunów, dając im czas na regenerację, załatwienie spraw osobistych czy zawodowych oraz wpłynął na poprawę jakości życia. Na analogiczne działania w 2026 r. katowicki MOPS ma zabezpieczone środki w wysokości ponad 1,5 mln zł, co oznacza wzrost w stosunku do roku 2025 o ponad 230 tys. zł.

Kolejną formą wsparcia są Dzienne Domy Pomocy Społecznej, w tym m.in. Dzienny Dom Pomocy Społecznej dla niskofunkcjonujących osób z niepełnosprawnością. W ramach działalności placówki klienci uczestniczą w zajęciach indywidualnych oraz grupowych z fizjoterapeutą, pedagogiem i terapeutą oraz zajęciach grupowych z terapii zajęciowej prowadzonych wg indywidualnego grafiku oraz potrzeb osób niepełnosprawnych.

Transport dla osób z niepełnosprawnościami – to usługa przeznaczona jest dla niepełnosprawnych mieszkańców miasta Katowice z widoczną dysfunkcją narządu ruchu, w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich oraz osób niewidomych i niedowidzących z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. W 2025 roku z transportu skorzystały narastająco 2 804 osoby, w tym 635 osób na wózkach inwalidzkich.

Miasto dofinansowuje usługę transportu dla osób z niepełnosprawnościami

• w 2025 roku na usługę wydatkowano z budżetu miasta – 261 tys. zł,
• w 2026 rok zawarto umowę na kwotę 269 tys. zł.

Mieszkanie treningowe dla osób z niepełnosprawnościami. To możliwość skorzystania ze wsparcia w formie usług: bytowych, pracy socjalnej oraz nauki w obszarze rozwijania lub utrwalania niezależności, sprawności w zakresie samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną. Usługi świadczone są w celu umożliwienia prowadzenia niezależnego życia. Wydatki na realizację zadania wyniosły: 522 tys. zł.

Innymi formami placówek wsparcia dziennego dla osób z niepełnosprawnościami są także Środowiskowe Domy Samopomocy (ŚDS) oraz Warsztaty Terapii Zajęciowej (WTZ). W Katowicach działa 5 Środowiskowych Domów Samopomocy, które łącznie dysponują 133 miejscami dla osób z zaburzeniami psychicznymi, niepełnosprawnością intelektualną oraz osób w spektrum autyzmu. Ośrodki oferują terapię zajęciową, treningi samodzielności i wsparcie w funkcjonowaniu społecznym.

W mieście znajduje się też 8 Warsztatów Terapii Zajęciowej dla 251 osób. W 2025 roku został otwarty nowy, ósmy z kolei WTZ „Buty Jakuba” przy ul. Okrzei 4, przeznaczony dla osób ze spektrum autyzmu oraz z innymi niepełnosprawnościami. Placówka jest nowoczesna, bardzo dobrze wyposażona i posiada wysoko wykwalifikowaną kadrę.

To tylko przykłady działań dających osobom z niepełnosprawnościami wsparcie od najmłodszych lat, ale też umożliwiających prowadzenie samodzielnego, aktywnego i godnego życia przy możliwie największej niezależności. Kompleksowość tych działań przejawia się również w projektowaniu miasta przyjaznego osobom z niepełnosprawnościami, czego dobrym przykładem jest Arena Katowice, która zdobyła I miejsce w kategorii „Przyjazna przestrzeń” w Regionalnej XX Edycji Konkursu „Lodołamacze 2025”, czy sukcesywna wymiana autobusów PKM Katowice dokonywana z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami.